Beginner in Science

Meten aan Mensen

2011-06-01T22:28:00.004+02:00

In mijn eerste jaar als student heb ik het vak "meten aan mensen" gevolgd. Een vak waarin wij kennis maakten met allerhande metingen die je aan het menselijk lichaam kan doen. Ik doe nog steeds metingen aan mensen, maar het is wel wat ingewikkelder geworden. Ik meet nu namelijk niet meer voor onderwijsdoeleinden aan medestudenten, maar aan wettelijk goed beschermde vrijwilligers. Proefpersonen zijn uiteraard geen proefkonijnen en metingen op mensen voor wetenschappelijke doeleindes zijn niet maar zo mogelijk.

Onderzoek aan mensen (gezond en ziek) valt onder de Wet Mensgebonden Onderzoek. Voor mij betekent dit dat ik toestemming nodig heb van de medisch ethische toetsingscommissie. Die commissie bekijkt mijn onderzoeksopzet en beoordeeld of de belasting die mijn metingen zijn voor de proefpersonen in verhouding staan tot wat we kunnen leren van de resultaten. Nu is het helemaal niet zo dat ik mijn proefpersonen onderwerp aan de meest vreselijke experimenten, de belasting bij mijn experimenten is vrij klein, maar dit is hoe het hoort en moet.

Voor mij is dit vooral een berg papierwerk: er moet een dossier ingediend worden met een uitgebreid protocol, informatiebrief voor potentiële proefpersonen (in begrijpelijk Nederlands, best een uitdaging) en allerhande formulieren. Berg papierwerk is vrij letterlijk. De onderdelen dienen in 20-voud, door diverse betrokkenen ondertekend, geniet EN geperforeerd, per onderdeel gebundeld aangeleverd te worden. Meer dan een volle werkdag was het kopieerapparaat mijn beste vriend, hopend dat niet voor lunchtijd de toner leeg zou zijn.

Maar als dat dan achter de rug is, blijkt dat de commissie de beroerdste nog niet is. Commentaar is gegrond en zeer constructief en resulteert echt in een beter protocol. De metingen zijn op dit moment in volle gang en de data stroomt binnen. Op naar de volgende uitdaging: chocola maken van de resultaten.

Plannen uitvoeren

2011-01-24T17:26:00.003+01:00

Plannen maken is makkelijk. Plannen uitvoeren een stuk moeilijker. Of soms niet eens zozeer moeilijker, maar wel tijdrovender. Sinds mijn vorige berichtje hier, ben ik bezig geweest met de voorbereiding van de uitvoer van alle plannen: zorgen dat de apparatuur werkt, wachten tot nieuw apparatuur binnen is, pilot metingen, protocol bijschaven en klaarmaken voor beoordeling voor de medisch-ethische toetsingscommissie. Die laatsten moeten bekijken of het redelijk is waar ik mijn proefpersonen aan bloot wil stellen. (niet dat ik iets gevaarlijks ga doen, maar omwille van de zorgvuldigheid moet het toch bekeken worden).

Dat hele proces duurt lang, 3 maanden sinds de eerste plannen. En het gaat nog wel minimaal een maand duren voor ik echt aan de gang ga met metingen. Onderzoek doen kan een tijdrovende bezigheid zijn.

Plannen

2010-10-30T21:13:00.002+02:00

Voor veel dingen geldt dat plannen maken en de voorpret bijna leuker dan de daadwerkelijke uitvoer, vakantie-voorpret of het 100 keer luisteren van de laatste CD voor je de band live gaat zien. Onderzoek doen blijkt geen uitzondering.

Na een serie testmetingen die niet echt goede resultaten gaven, wist ik niet zo goed welke kant ik nu het beste op kon gaan. Doorgaan met testmetingen in de hoop dat het wel zou lukken maar met het risico een boel tijd te verspillen aan iets wat geen nieuwe informatie oplevert? Of een nieuwe weg inslaan, maar welke dan? Op zo'n moment blijkt het grote belang van goede begeleiders die signaleren dat je ergens een beetje mee worstelt en je twijfels serieus nemen. Gelukkig hebben zij dan juist veel ideeën die mij weer een eind op weg hebben geholpen.

Inmiddels zijn de ideeën van mijn begeleiders wat aan het bezinken en krijg ik ook zelf weer meer inspiratie. Aan ideeën geen gebrek meer. Dan begint misschien wel het leukste deel van onderzoek doen. Niet gehinderd door technische obstakels of lastig te interpreteren verschillen tussen proefpersonen, ben ik vrij om dingen te denken als: "als DIT gaat werken, ben ik de eerste die dit op die manier gemeten heeft!" en "met de resultaten van deze studie kan ik wel 3 papers schrijven! dat is de helft van mijn proefschrift!"

In mijn hoofd klopt het allemaal al... nu de praktijk nog!

Beweging voor wetenschappers

2010-09-13T09:41:00.004+02:00

Wetenschap is alles behalve een zittend beroep.

Mijn kantoor is in gebouw A, mijn meetopstelling is in gebouw B. Als ik van mijn kantoor naar mijn opstelling wil moet ik in gebouw A de gang uitlopen en de overdekte brug naar gebouw B oversteken. Ik bevind mij dan aan de áchterkant van gebouw B, 1 verdieping onder het lab.
Voor ik echter het lab open kan maken moet ik eerst mijn sleutel activeren. Aan de vóórkant van gebouw B. 2 lange gangen door, trap af, sleutel activeren, trap weer op, 2 lange gangen door, en nog een trap op om uiteindelijk bij het lab te komen.

Nu kan ik mijn opstelling opstarten, de meting voorbereiden en even op adem komen.

Vakantie!

2010-08-04T16:05:00.002+02:00

De laatste werkdag voor de vakantie:

verslagje sturen van mijn bezigheden tijdens de vakantie van mijn begeleider (nog best wat gedaan zo de laatste weken)
stapels papier weg gooien (ruimt lekker op)
bureau leegruimen (kan de schoonmaak er eindelijk eens bij)
koffiemok echt grondig afwassen (dat is nodig ook)
out of office reply instellen (laatste handeling voor vertrek)
deur dicht trekken en 3 weken lang niet meer nadenken over signalen, meetinstrumenten, figuren, matlab, studenten en onderzoek (heerlijk)

Over drie weken ga ik vol goede moed en inspiratie weer verder.

Data-analyse

2010-07-29T22:28:00.004+02:00

Ik begon al aan mijzelf te twijfelen, maar vanochtend concludeerde ik dat het toch niet alleen aan mij lag. Er klopt iets niet aan mijn data-analyse: ik doe twee keer hetzelfde en krijg twee verschillende plaatjes. Dat kan natuurlijk niet.

Ik weet nog steeds niet wat er mis gaat, maar het was voor mij wel een geruststelling dat mijn begeleider ook 2 uur met een groot vraagteken op zijn hoofd mee zat te puzzelen. We zijn er nog niet uit, maar het was wel eens leuk om niet na een halve blik te horen "oh ja, maar dat komt door die komma en die punt".

Update 30-7-2010
Ik heb de fout gevonden! en met twee regels code aanpassen zijn de resultaten helemaal goed! Wat een motivatie-boost :-)

25%

2010-07-08T19:12:00.006+02:00

Ik zou momenteel op ongeveer 25% van mijn promotie-onderzoek moeten zijn. Een enge gedachte aangezien ik nu niet meer kan zeggen dat ik net begonnen ben met mijn onderzoek. Het afgelopen jaar heb ik dat erg vaak als excuus gebruikt voor nog niet nader uitgewerkte ideeen en plannen. Het was een troostende gedachte: het niet erg is dat je nog geen flauw idee hebt waar je nu eigenlijk mee bezig bent, je bent immers nog maar net begonnen.

Maar ik ben nu dus niet meer net begonnen. Toch heb ik nog steeds eigenlijk geen helder idee van wat ik nu precies ga doen: hoofdstukindeling van mijn proefschrift? congressen die ik wil bezoeken? baanbrekende experimenten? Ik heb echt geen idee. Begeleiders en collega's verzekeren mij dat dit er echt bij hoort en dat het vanzelf wel komt. Zij zullen het wel weten.

Naast mijn collega's en begeleiders heb ik gelukkig nog een objectieve maatstaf om mijn voortgang als PhD student te meten:

Volgens mij gaat het prima:

Leren leren

2010-05-25T22:15:00.004+02:00

Voor het eerst in mijn studie-carriere sta ik nu ook aan de andere kant van het studeren: niet als leidend (lijdend?) voorwerp maar in de begeleidende vorm. Dat geeft mij een compleet nieuwe uitdaging. 'Mijn' student gaat metingen doen volgens een protocol waar ik al mee begonnen was. Voor mij net zo goed spannend als voor de student. Ik gun 'mijn' student van harte de kik van goede resultaten. Eerlijkheid gebied te zeggen dat ik stiekem zelf ook wel wat voordeel heb van een succesvolle studie.

Deze nieuwe rol geeft mij een lesje 'inhouden'. Bij metingen denk ik uit gewoonte al drie stappen vooruit, ik moet me nu inhouden niet ook voor anderen te gaan denken. Ik realiseer me namelijk ook dat ik die drie stappen vooruit kan denken omdat mijn begeleiding dat een aantal jaar gelden niet voor mij heeft gedaan. Vallen en opstaan. Je vergeet nooit meer een recording te starten als je een keer een set goede data bent misgelopen. Als iemand je altijd helpt herinneren de meting aan te zetten leer je het nooit. En dat is weer iets wat ik nu moet leren.

Mannetjes

2010-04-30T13:49:00.004+02:00

Op de universiteit werken ook een heleboel verschillende mannetjes. Die mannetjes zijn (zelfs op een technische universiteit) onmisbaar. Ze hebben een kastje op wieltjes met allerhande gereedschap erin voor allerhande reparaties: voor een losse tochtstrip of het ophangen van een whiteboard draaien ze hun hand niet om. Verder doen ze kleine verhuizingen van het ene kantoor naar het andere verderop op de gang. Uiteraard kennen de mannetjes een groot deel van de medewerkers en alle medewerkers kennen de mannetjes. Er is een klein mannetje met hele grote ogen achter een bril met jampotglazen, een Turks mannetje met een Twents accent en de baas van de mannetjes stottert. Ook buiten het gebouw hebben ze een grote verantwoordelijkheid. 's Ochtends staan ze met grote regelmaat buiten en zorgen ervoor dat iedereen z'n fiets netjes in de fietsenrekken plaatst.

Als student vallen dit soort medewerkers van de universiteit niet zo op, maar ze doen belangrijk werk. Daarom doe ik mijn best de mannetjes altijd vriendelijk te groeten, vooral als ze 's ochtends in de kou buiten toezicht houden. Want het meest bijzondere aan deze mannetjes is misschien nog wel dat ze altijd vriendelijk en vrolijk zijn.

Mijn onderzoek

2010-04-19T22:28:00.003+02:00

Ik zou nog een stukje schrijven over wat mijn onderzoek nou precies inhoudt.

Mijn onderzoeksgebied is menselijke bewegingssturing. Eerst wat achtergrond info: mensen sturen hun spieren aan vanuit het centrale zenuwstelsel (de hersenen en zenuwbanen in het ruggemerg). Er gaat niet alleen informatie naar de spieren toe maar in de spieren en gewrichten zitten sensoren die constant informatie terug naar het centraal zenuwstelsel sturen. Die sensorische informatie wordt gebruikt om de motor commando's aan te passen. Op die manier onstaat een gesloten-lus systeem: er is geen begin en geen einde. Dit klinkt misschien vrij simpel maar in werkelijkheid zitten wij toch behoorlijk ingewikkeld in elkaar.

Veel onderzoekers (o.a. mijn begeleiding) hebben technieken ontwikkeld om onze bewegingssturing te 'meten'. Niet alleen bij normale, gezonde mensen maar ook bij mensen die door een neurologische aandoening problemen hebben met bewegen. Daarbij wordt vaak gekeken naar reflexen, een relatief simpele manier van bewegingen aansturen (denk aan de kniepees reflex). Als je goed gaat kijken zijn die reflexen toch best heel ingewikkeld. Zo kunnen wij onze reflexen aanpassen aan verschillende omstandigheden. Denk bijvoorbeeld aan het verschil tussen lopen met een vol kopje koffie of een boormachine stabiliseren. Als je met dat kopje koffie zijn je reflexen slap afgesteld, zodat je soepel meebeweegt met een eventuele verstoring, met die boormachine moet je veel minder meegaand, stijver, zijn, als je dan soepel meebeweegt met een verstoring krijg je nooit een net gat in de muur.

Dat afstellen van de reflexen gaat vanuit de hersenen, en dan komen we bij mijn onderzoeksproject. De koppeling tussen hersenen en spieren wordt in het onderzoek naar menselijk bewegen en reflexen vaak niet meegenomen. Simpelweg omdat het probleem er veel ingewikkelder door wordt. Voor het complete plaatje is het echter wel nodig. Ik ga stappen zetten om de hersenen meer onderdeel van het plaatje te maken. Ik onderzoek de koppeling tussen de hersenen en de spieren. Het doel is om die koppeling te kwantificeren en karakteriseren.

Dat karakteriseren doen we door metingen te doen terwijl proefpersonen simpele taakjes uitvoeren. Ze moeten bijvoorbeeld een constante kracht uitoefenen op een hendel terwijl die hendel heen en weer beweegt, of omgekeerd: ze moeten de positie van de hendel op dezelfde plek houden terwijl we aan de hendel duwen en trekken. Ondertussen meten we de elektrische signalen van de spieren (EMG) en de hersenen (EEG). Dan komt er een wiskundige trukendoos om de hoek kijken waarmee we de verschillende signalen aan elkaar relateren en op die manier de koppeling tussen hersenen en spieren kwantificeren.

Uitdagingen en moeilijkheden zijn er dan genoeg. Die gesloten lus bijvoorbeeld: de koppeling werkt twee kanten op, van hersenen naar spieren en van spieren naar hersenen. Voor een goede karakterisatie moeten die twee paden uit elkaar gehaald worden. Verder zijn de bouwstenen van ons zenuwstelsel erg ingewikkeld (niet-linear) en daardoor lastig in wiskunde te vangen. Er zijn wiskundige technieken nodig die dat aankunnen, die de boel niet oversimplificeren, anders is de karakteristatie natuurlijk niet zo betrouwbaar. Deze uitdagingen geven mij wel genoeg werk voor de resterende ruim 3 jaar van mijn promotie.

Druk

2010-03-10T21:50:00.002+01:00

De tijd vliegt voorbij. Ik ben inmiddels al meer dan een half jaar onderweg met mijn promotie onderzoek. Ik heb al 12.5% gehad. Een vreemd groot getal eigenlijk, zo voelt het helemaal niet. Het voelt nog steeds alsof ik nog steeds bezig ben op te starten. Maar ook niet helemaal. Ik heb een aardig beeld van de literatuur. Ik heb mijn meetapparatuur in de vingers en onder controle. En ik heb een idee van wat voor studies ik allemaal wil doen binnen dit project. Vandaag had ik zelfs een hoera-moment toen bleek dat de ruwe analyse van mijn tweede testmeting plaatjes gaf die best lijken op de plaatjes uit de literatuur. Heel behoorlijk voor de tweede poging.

Al met al krijg ik steeds meer te doen. Waar ik de eerste tijd hele dagen rondzwom in de literatuur, heb ik nu een steeds vollere en afwisselender agenda: metingen, plannen maken, studenten begeleiden, onderwijs volgen, onderwijs geven. De koffiepauze rond een uur of drie sla ik tegenwoordig over omdat er genoeg te doen is.

Ondertussen blijft er weinig tijd over om ook stukjes te schrijven voor op dit blog. Ik maak voldoende mee om verslag van te doen maar voor ik het op een leuke manier op papier weet te zetten maak ik weer wat anders mee en is het stukje wat ik wilde schrijven al niet meer zo relevant. Ik zit nog te broeden op een stukje over waar mijn onderzoek over gaat, maar dat valt nog niet mee. Was mijn afstuderen soms al moeilijk uit te leggen aan de leek, bij mijn promotieonderzoek is het nog veel ingewikkelder. Wordt vervolgd dus...

Het science-evenement

2010-02-14T21:11:00.005+01:00

Een tijdje terug kwam de directie van het onderzoeksinstituut met een goed idee. Er moest een science-evenement georganiseerd waarin multi-disciplinair samenwerken gecombineerd werd met een voor wetenschappers onmisbare vaardigheid: projectvoorstellen schrijven. En hoe kom je nou beter op vernieuwende ideeën dan in multidisciplinaire teams van jonge onderzoekers. Alle promovendi van het instituut moesten verplicht hieraan meedoen.

Het is een nobel idee en zo geschiedde. Alle jonge onderzoekers werden ingedeeld in multidisciplinaire teams: chemici, natuurkundigen, werktuigbouwers en electrotechnici, allemaal bij elkaar. Na een ochtend peptalk van de wetenschappelijk directeur en inspiratie van diverse ervaringsdeskundigen moesten wij met een briljant idee komen en dat presenteren in een hippe 'elevator pitch'. In de weken daarna werd het innovatieve idee uitgewerkt in een heus projectvoorstel. Daar begon de uitdaging pas echt. Probeer maar eens 5 totaal verschillende disciplines te verwerken in 1 toepasbare oplossing van een relevant klinisch vraagstuk. Dat moet je vervolgens zo op papier krijgen dat het niet alleen innovatief en multidisciplinair is, maar ook realistisch en economisch rendabel. Verder is zo'n groep niet alleen multidisciplinair, maar ook multicultureel. Iets wat ook weer zo zijn eigen moeilijkheden met zich meebrengt, naast de problemen die je bij elke willekeurige groepsopdracht tegen kan komen. Gedurende het proces ben ik meerdere malen herinnerd aan een cursus die ik ooit heb gevolgd over samenwerken, teamrollen en feedback geven.

Ongeveer 3 dagen voor de deadline zag ik het eerlijk gezegd somber in. Onze wetenschappelijke onderbouwing leek op vier wankele pootjes in plaats van een solide fundament en de definities van de verschillende taken en doelen binnen ons voorstel waren verre van helder. Ik heb de bedenkers en organisatie van dit evenement meerdere keren hartgrondig vervloekt om hun tijdrovende ideeen en opdrachten, maar uiteindelijk komt er veel nog op zijn pootjes terecht. Als alles is ingeleverd moet ik bekennen dat het resultaat beter is dan ik had verwacht. Ook heb ik een hoop geleerd. Over samenwerken (al zal dat nooit mijn hobby worden), over disciplines waar ik nog nooit bij stil had gestaan en over hoe moeilijk het is een voorstel overtuigend op papier te krijgen. Wordt het nu weer tijd voor mijn eigen project: lekker zelfstandig aan de gang met mijn eigen expertise en gelukkig al van financiering voorzien.

Winter op de campus

2010-02-01T14:26:00.005+01:00

Net als de rest van Nederland heeft de universiteit last van het winterweer. Als de temperatuur onder nul zakt kan de verwarming in mijn deel van het gebouw de warmtevraag niet aan en zitten we in de kou.
Op weg naar de koffie-automaat trokken sommigen maar een jas aan. Volgens het bericht van het de gebouwenbeheerder kon in overleg met de vakgroepvoorzitters besloten worden om thuis te gaan werken. Om een goed voorbeeld te geven was onze baas als 1 van de als eersten vertrokken.
Ik deel mijn kamer met nog 3 andere promovendi en onze krakende hersenen en rekenende computers genereren nog net genoeg wamte om het uit te houden. Als we de deur dichthouden tenminste; minder gezellig, wel lekker rustig.
Inmiddels lijkt het er op dat de verwarming het weer doet. Maar direct kwam vanochtend weer een verontrustend mailtje binnen: de universiteit heeft geen strooizout meer. Het moet niet veel langer duren...

Update dinsdag 2/2/2010:
De ellende houdt aan: de universiteit zit zonder water

Simpel

2009-12-17T16:08:00.002+01:00

Goed om te weten als je werkt met grote, dure apparaten die ook kapot kunnen:

"Als iets stuk gaat, moet het gemaakt worden"

Het leven is soms gewoon lekker simpel en dat is een hele geruststelling.

Praktische bezigheden

2009-11-26T22:34:00.002+01:00

Na een paar maanden lezen heb ik wel een aardig overzicht gekregen van de huidige stand van wetenschap op mijn gebied. Hoewel de noodzaak om meer te lezen altijd aanwezig blijft, wordt het ook tijd voor wat echte actie. Ik heb een experimentje in de planning waarmee ik wat dingen kan testen die al door andere beschreven zijn. Als het goed is, kan ik dat met weinig moeite reproduceren en dat zou een mooi begin zijn om nieuwe dingen te gaan doen.

Daarvoor moet alleen wel een opstelling in elkaar gezet worden. Of beter gezegd: twee bestaande opstellingen moeten aan elkaar geknoopt worden. Ik ben dus vooral bezig praktische problemen op te lossen en leer ondertussen een geheel nieuwe taal terwijl ik mij door handleidingen en technische specificaties worstel. Ondertussen krijg ik ook nog eens de nodige beweging aangezien de opstelling aan het andere eind van het gebouw ligt. Een beetje vooruitziende blik is dan wel handig want al snel loop je 4 keer in een uur op en neer omdat je telkens net de verkeerde tools bij je hebt. Ook voor ik naar mijn werk vertrek is een beetje vooruitziende blik wel handig. Ik heb inmiddels ondervonden dat een rokje welliswaar leuk staat, maar bijzonder on-praktisch is. Vooral als je halverwege de dag ineens genoodzaakt bent om je in de vreemdste bochten te wringen om ook aan de achterkant schroefjes uit een apparaat te draaien.

Neuroscience 2009

2009-10-24T18:00:00.003+02:00

Hoe vat je een mega conferentie van 6 dagen samen? En hoe beschrijf je alle indrukken die horen bij een eerste bezoek aan de VS en een miljoenenstad? Recht doen aan alle indrukken en ervaringen lijkt een onmogelijke opgave.

De hoeveelheid onderzoek die de afgelopen week is gepresenteerd is eigenlijk niet te bevatten. Alles wat te maken heeft met ons zenuwstelsel en de werking daarvan is langsgekomen: van de eigenschappen van specifieke moleculen in een specifieke zenuwcel tot hoe wij besluiten nemen of een voorwerp vastpakken. De vergelijking met een muziekfestival heb ik van een collega: een soort Lowlands van de wetenschap. Veel stijlen, veel podia, enorm veel te beleven. Soms loop je tegen een juweeltje aan, het is onvermijdelijk dat je acts mist en soms raak je bij iets verzeild wat eigenlijk niet jouw ding is. De sfeer is ontspannen en bij de kleine podia is iedereen aanspreekbaar; vrijwel al het onderzoek wordt via posters gepresenteerd, de auteur is paraat om alle geinteresseerden van uitleg te voorzien. Hoofdacts zijn er ook: op het hoofdpodium worden voordrachten gehouden voor een publiek tot 10 000 toeschouwers. Daar spreken de groten der aarde: ik kan nu zeggen dat ik een nobelprijswinnaar in levende lijve heb gezien.

Het is erg moeilijk om goed te beschrijven hoe zo'n conferentie is als je het nooit hebt meegemaakt, ondanks verhalen van collega's en begeleiding wist ik niet echt wat ik moest verwachten. De enige beschrijving die echt lijkt te passen is OVERWELDIGEND. Dat woord is vooraf al gebruikt om mij voor te bereiden op wat zou komen, maar eigenlijk doet het alleen achteraf recht aan het gevoel. Dat is niet alleen mijn ervaring, ik heb heel veel mensen gesproken met hetzelfde gevoel.

En er was niet alleen de conferentie, er was ook de VS: mijn eerste fysieke ervaring met dit land van de onbegrensde mogelijkheden. Hoewel, eerste? Iedereen die wel eens tv kijkt heeft al een beeld van de VS. En dan blijkt dat ondanks dat filmmakers heel veel verzinnen er ook heel erg veel wel klopt; gek is dat natuurlijk niet, maar het is toch bijzonder om te zien dat brandweerwagens echt zo rood zijn, de bekende sirene hebben en ook allemaal zijn uitgerust met een wapperende stars and stripes. Verder loopt ook vrijwel iedereen over straat met een grote bekers koffie, cappucino of wat je ook bij de starbucks op elke straathoek kan kopen. En ja, ook dit klopt: auto's en porties eten zijn veel te groot, de koffie smaakt naar water en overal rijden gele taxi's.

Conferentie

2009-10-11T20:55:00.003+02:00

Komende week vlieg ik voor het eerst in mijn leven de grote plas over naar de VS. In Chicago (Illinois) wordt een enorme conferentie gehouden; er komen ongeveer 30,000 (30 duizend!) bezoekers en er worden 16,000 (16 duizend!) presentaties gegeven. Ook ik mag daar iets presenteren en vooral heel erg veel leren. De voorbereidings-stress is inmiddels wel bezworen, ik heb er vooral zin in. Ik kan me nog niet echt voorstellen hoe zo'n enorme conferentie is, ik ga het gewoon beleven.

Leesvoer

2009-10-04T17:25:00.002+02:00

Nog steeds bestaat een groot deel van mijn dagelijkse werkzaamheden uit lezen. Dat geeft niet direct erg veel inspiratie voor posts op dit weblog. Nu moet ik ook toegeven dat er dagen zijn dat al het lezen mij minder goed afgaat. Om mijzelf aan de gang te houden beloon ik mijzelf dan zo nu en dan met uitstapjes naar leuke websites:

Altijd leuk vind ik de wiskundemeisjes Wiskunde in alles behalve saai en dat mag ook wel eens gezegd worden.

Ook leuk en ook wetenschappelijk relevant is sciencepalooza De auteurs van dit weblog zijn allemaal jonge enthousiaste wetenschappers en delen opzienbarend onderzoek, maar ook een kritische blik op het wetenschappelijke klimaat in Nederland.

Tot slot een nieuw maar volgens mij veelbelovend project: wisebits opgezet door Bas Haring. Dagelijks een kort filmpje met stof tot nadenken en een platform om vervolgens bedenksels uit te wisselen.

Sportdag

2009-09-15T22:04:00.004+02:00

Vlak na de opening van het academisch jaar doet de universiteit z'n best om alle medewerkers gezond het jaar in te laten gaan. Tijdens de 'gezonde week' kun je je cholesterol laten meten, dieet advies krijgen en zijn de broodjes gezond in de aanbieding. Hoogtepunt is de jaarlijkse sportdag: de zeskamp. Vorig jaar was ik als student uitgesloten van deelname, maar dit jaar heb ik mijn kans gegrepen en volop meegedaan.

Al ruim voor de grote dag staan koffiepauzes in het teken van t-shirts, teams en slogans. De universiteit heeft onlangs een nieuwe huisstijl ingevoerd en die wordt niet door iedereen gewaardeerd, dus daar moest een toespeling op gemaakt worden. Op dag grote dag stond iedereen te trappelen van enthousiasme om er een leuke en sportieve dag van te maken.

Voor de sportdag worden alle opblaas-attracties die tijdens de introductie al veelvuldig op het terrein hebben gestaan weer uit de kast gehaald. Al die vrolijk gekleurde spellen halen een boel jeugdigheid naar boven, de sfeer is de hele dag enorm goed. De onderdelen zijn ook daadwerkelijk sport-dag waardig. Soms is het zelfs een beetje oppassen: vol ertegenaan gaan is niet voor iedereen verstandig: ook op een luchtkussen kun je hard vallen (EHBO was paraat). Men blijkt dan ook vooral erg graag te willen winnen; de beste manier om te winnen is iets meer vals te spelen dan je tegenpartij. Functioneel sportief vals spelen is het devies van de dag. Dat loont. Aan het eind, vlak voor de after-party van start gaat, blijkt dat mijn team tot de teams behoort met de meeste winstpunten.

De volgende dag wordt er niet bijzonder hard gewerkt: foto's bekijken kost veel tijd. Bovendien heeft iedereen spierpijn.

Inlezen en zwemmen

2009-09-07T16:47:00.004+02:00

Inmiddels ben ik iets meer dan twee maanden aan het werk. Met een onderzoek over een onderwerp waar ik nog bijzonder weinig van weet, is mijn eerste project om op de hoogte te raken van wat anderen voor mij allemaal al hebben gedaan en uitgevonden. Al snel worden dan een aantal dingen duidelijk:
1. ik weet nog bijzonder weinig
2. de rest van de wereld weet ook nog bijzonder weinig (maar meestal wel meer dan ik)
3. je kan de volledige 4 jaar promotietraject besteden aan het lezen van artikelen
Heb je net 1 artikel gelezen, dienen zich meteen minstens 3 anderen artikelen aan die de resultaten verder verklaren of onderuit halen.

Al lezend voelt het alsof ik in een groot bad kennis rondzwem. Al zwemmend heb ik goede en slechte dagen: op de goede dagen zwem ik nette baantjes van het ene onderzoek naar het andere, op de slechte dagen probeer ik al waterstrappelend in het midden boven water te blijven en te bedenken welke kant ik op moet. Gelukkig zijn de goede dagen nog altijd in de meerderheid.

Inspiratie

2009-08-13T22:47:00.003+02:00

Een tijdje geleden kreeg ik een boekje van de neuroloog/schrijver Oliver Sacks, het boekje zou gaan over dingen waar mijn onderzoek ook mee te maken heeft. Mijn onderzoeksgebied is de manier waarop mensen hun bewegingen aansturen (motor control). In het boek beschrijft Sacks wat hem gebeurde na een ernstige valpartij. Hij vervreemdt compleet van zijn gewonde been, verliest alle gevoel en controle over dat been; het been voelt niet meer als onderdeel van zijn lichaam. Het werd een raar aanhangsel. Gelukkig is het een tijdelijk effect en keert het gevoel van het been weer terug in de loop van de revalidatie.

Een ander voorbeeld is een documentaire van de BBC, over een man met een zeldzame ziekte; de patient is z'n proprioceptie kwijt. Dat wil zeggen dat hij geen enkel gevoel meer heeft over de stand van zijn gewrichten. Hij heeft alleen z'n gezichtsvermogen om te checken of zijn been gebogen is of gestrekt. Wonderbaarlijk genoeg heeft deze man opnieuw leren bewegen; alles moet hij plannen op basis van wat hij ziet, als hij niet kijkt waar hij z'n voeten neerzet gaat dat verkeerd en valt hij.

Dit soort voorbeelden vind ik werkelijk fascinerend. Het zijn misschien wat extreme voorbeelden, maar het toont voor mij wel aan hoe wonderlijk het lichaam is. Als alles normaal functioneert lijkt het zo simpel: je kan staan, lopen, dansen maar ook hele fijne bewegingen kunnen we heel goed uitvoeren. Maar als er ineens dingen niet meer zo goed functioneren blijkt hoe ingewikkeld dat systeem eigenlijk is, alles is heel uitgebalanceerd en als dat evenwicht verstoord wordt, zijn we ineens heel hulpeloos. Aandoeningen als een beroerte en de ziekte van Parkinson treffen heel veel mensen en hebben enorme impact op de mobiliteit en daarmee de zelfredzaamheid van mensen. En met alle kennis die de wetenschap nu heeft van ons bewegingsapparaat begrijpen we eigenlijk nog heel weinig van wat er precies mis kan gaan en hoe we die mensen het beste kunnen helpen. Ik hoop dat ik een klein beetje extra kennis kan toevoegen aan de huidige stand van wetenschap en de ontrafeling van ons bewegingsapparaat.

De onmisbaarheid van onze secretaresse

2009-08-06T15:31:00.003+02:00

Mijn onderzoeksgroep heeft het enorm getroffen met de secretaresse. Altijd goedgehumeurd zorgt zij voor sociale samenhang en dat al de warhoofdige wetenschappers op tijd op afspraken zijn en niet verdwalen in het oerwoud van ondersteunende diensten.

Het blijkt vaak een vrijwel onmogelijke opgave om afspraken te organiseren met meerdere docenten en hoogleraren. In tegenstelling tot wat je zou denken doen (hoofd)docenten en hoogleraren nauwelijks meer hands-on aan wetenschap, maar hebben ze vrijwel de hele dag door afspraken met studenten, promovendi, geldverstrekkers en verschillende commissies. Gelukkig is er dan een secretaresse die voor jou als student of promovendus in agenda's kan duiken om afspraken te plannen met je begeleiders.

Verder zorgt onze secretaresse er voor dat er cake is als er een nieuwe collega begint, beheert ze het lief-en-leed-budget en is ze beschikbaar als je het vlak voor je afstuderen door de stress misschien allemaal niet zo goed meer weet.

Ik weet dat niet alle groepen het zo treffen met het ondersteunend personeel, dus ik hoop dat ze nog lang bij mijn groep blijft

zonneschermen

2009-07-31T17:01:00.003+02:00

De zonneschermen voor onze kamer hebben een eigen leven. Sinds kort gaan de schermen om 12 uur 's middags geheel zelfstandig omhoog, dat proces is niet te stoppen en als ze eenmaal omhoog zijn, zijn ze een tijdje daarna niet door ons te bedienen. Vervolgens gaan de schermen om 5 uur 's middags weer geheel automatisch weer omlaag, ongeacht zon of stortbui.

Wij snappen die logica niet. Wij vragen ons af wie zich vermaakt met het bedenken van programma's voor de zonneschermen en, belangrijker nog, wat hij/zij binnenkort voor nieuw programma voor ons bedenkt.

dagje ziekenhuis

2009-07-24T10:29:00.004+02:00

Met een arts/prof als begeleider is het bijzonder makkelijk om eens een dagje mee te lopen in het ziekenhuis. Mijn begeleider is neuroloog dus een scala aan symptomen als rugpijn, gevoelloosheid, 'wegraken' en toevallen passeerde de revue. Als mensen de ruimte krijgen komen er soms schrijnende gevallen boven: niet alleen een man zijn gezondheid staat onder druk door alcoholgebruik, maar waarschijnlijk zijn vrouw nog meer. Een vrouw wiens halve familie aan hersenbloedingen is overleden heeft nu zelf een tia gehad. Gelukkig ook goed nieuws: een bijzonder kort consult waarin de patient aangeeft zich prima te voelen en de dokter bedankt voor wat hij allemaal gedaan heeft (naar eigen zeggen was dat erg weinig). Patienten die er niet bang voor hoeven te zijn dat ze epilepsie hebben en dus die zware pillen niet hoeven te slikken.

Nu heb ik nooit de behoefte gehad om arts te worden; ik ben stiekem te veel techneut. Maar als ik dan dokter zou moeten worden, zou het neuroloog zijn.

Een goed teken

2009-07-10T14:47:00.003+02:00

Tijdens het lezen van een artikel dacht ik: 'jeetje wat is ons brein toch wonderlijk, en wat gaaf dat ik me daar ook mee bezig hou'

eerste werkdag

2009-07-03T21:40:00.003+02:00

Werkzaamheden van de eerste werkdag:
- kennis maken
- sleutels verzamelen
- zoeken naar een tijdelijke computer
- koffie drinken
- huidige rommelkamer omtoveren tot kantoor

Quote van de dag uit de mond van mijn begeleider:
"begin je vandaag al?" (het was nog vroeg)

Afgestudeerd

2009-06-05T11:38:00.002+02:00

Toen het verslag ingeleverd was, vielen ineens de stress en drukte weg. Ik had al heel lang ideeën voor de presentatie in mijn hoofd zitten, dus het maken van mijn presentatie kostte niet eens zo veel tijd. Een keer oefenen voor een groepje kritische vrienden was bijzonder waardevol.

Het geven van de presentatie, voor een meer gevulde zaal dan ik had gedacht, ging goed. Een fiks applaus en goed te beantwoorden vragen. Het beraad over mijn cijfer duurde wel erg lang, maar uiteindelijk kwam dan toch het verlossende woord: "je bent cum laude geslaagd"

Felicitaties en aardige woorden van mijn begeleiders, trotse ouders en vrienden. Op de borrel moest ik er wel aan denken af en toe zelf ook een slok bier te nemen.

Nu ben ik afgestudeerd. Het was een hele leuke dag. Tijd voor een nieuwe fase, ik heb er zin in, maar eerst lekker even niks!

De laatste loodjes van het afstuderen

2009-05-24T15:33:00.003+02:00

Ik ben bijna klaar. Alles wat ik ondekt en bedacht heb staat in principe op papier, het laatste overleg met mijn begeleiding heb ik gehad (duurde 1 uur en 3 kwartier). Men was erg positief over de eerste versie van mijn complete verslag en had de nodige nuttige feedback. Het hemelvaartsweekend staat in het teken van de laadste loodjes afgewisseld met de nodige ontspanning.

Het is onvermijdelijk dat je je na een tijdje begint blind te staren op tekst, plaatjes en opbouw. Ik zie vooral wat er zou moeten staan. En ondanks dat de deadline en het einde in zicht is, blijft zo nu en dan de motivatie nogal achter. Het hoort bij een project als dit: aan het eind ben je er ook gewoon klaar mee. Ik ben trots op wat ik in een relatief korte periode voor elkaar heb gekregen, maar heb er ook wel genoeg van. Het wordt tijd om met het volgende project aan de gang te gaan.

Zenuwen

2009-05-18T20:34:00.004+02:00

Vandaag een symposium met allemaal Nederlandse wetenschappers op mijn gebied. Ik geef ook een presentatie. De deadlines volgen elkaar redelijk snel op, dus ik had minder voorbereidingstijd dan ik graag had gewild. Met een publiek vol slimme mensen zag ik vooral een beetje op tegen de discussie na afloop van mijn presentatie: ik voorzag allemaal hiaten in mijn analyse en fouten in mijn procedure.

Maar niks van dat alles. Uiteraard werden er vraagtekens geplaatst bij delen van mijn conclusie, maar dat haakte eigenlijk allemaal in op punten die ik zelf ook al aangestipt had als belangrijk voor vervolgonderzoek. Verder niks dan positieve reacties: goede presentatie, helder en goed verhaal.

Had ik me daar nu zenuwachtig om gemaakt?

Verslag revisie

2009-05-14T17:54:00.007+02:00

Altijd leuk. Stuk tekst opsturen naar je begeleiding met een verzoek om commentaar. Mijn begeleiders zijn enorm behulpzaam en voorzien mijn stukken graag van een portie kritiek.
Versie 1:

Goed... prima... Uiteraard moet er een heleboel anders. Doen we.

Versie 2:

Je zou toch hopen dat versie 2 echt beter zou zijn dan versie 1 en dus minder commentaar nodig zou hebben. Maar dat is eigenlijk een hardnekkig misverstand. Met een heel team aan begeleiders is er een onuitputtelijke voorraad suggesties en kritiek. Dat is leuk, maar helaas is men het niet altijd met elkaar eens over wat nu eigenlijk wel en net goed is. Wat ik van de één moet veranderen mag ik van de ander vrolijk weer terugdraaien.

Ze doen het allemaal met de beste intenties en altijd op een positieve manier. Ook is dit natuurlijk een stuk beter dan begeleiding die de moeite van het lezen niet neemt. Maar van al deze welwillendheid word je soms ook wel een beetje moe.

Wat anderen vinden

2009-05-13T12:33:00.004+02:00

Met al een aanstelling in mijn achterzak hoef ik niet zo diep na te denken over de vraag die veel bijna/net-afgestudeerden in mijn vriendenkring bezig houdt: wat nu?. Ik heb immers voor de komende 4 jaar al gekozen. De keus was eigenlijk vrij makkelijk: onderzoek doen vind ik leuk, het bevalt me waar ik nu zit en ik ben er (schijnbaar) ook best goed in. Je zou kunnen zeggen dat ik de moeilijke vragen over wat ik kan, wie ik ben en wat ik wil 4 jaar uitstel, maar zo voel ik dat toch niet: dit is wat ik nu kan, wie ik nu ben en wat ik nu wil. Klaar.

Jammer alleen dat er zo veel mensen zijn die daar van alles van vinden. Veel vage kenissen reageren op mijn toekomstplan toch tamelijk negatief: 'ga je onderzoek doen? vind je dat echt LEUK?' of 'ben je nu NOG niet uitgestudeerd?' Uitleggen hoe het echt werkt en zit helpt vaak nauwelijks omdat mensen zich er gewoon niks bij kunnen voorstellen.

Nu hoef ik mij daar natuurlijk niks van aan te trekken en dat doe ik ook meestal niet. Maar het irriteert me soms toch wel. Ik vermoed namelijk dat mensen een stuk positiever zouden zijn als ik een 'gewone' baan had gezocht bij een willekeurig ziekenhuis of bedrijf. Terwijl ze dan toch net zo min zouden begrijpen wat mijn werk echt in zou houden.

Werken op een vrije dag

2009-05-05T09:29:00.002+02:00

Als overheidsinstelling heeft de universiteit een groot aantal extra vrije dagen. Met te veel werk en veel te weinig tijd kan ik me die vrije dagen helaas momenteel even niet permitteren.

Werken op een vrije dag heeft een groot nadeel: je werkt op een vrije dag. Maar er zijn ook voordelen: geen herrie om je heen van medestudenten die als een gek op hun toetsenbord rammen, niemand die er last van heeft als ik mijn muziek wat harder zet en geen afleiding van gesprekken op de gang. Zo krijg je toch meer gedaan in minder tijd.

(en kan ik mij dus wel een blog-post veroorloven)

Stelling

2009-04-26T15:35:00.002+02:00

Hoe goed de voorbereiding ook is: onverwachte problemen zie je niet aankomen

een verdrietige ochtend

2009-04-23T09:02:00.003+02:00

Wat een verdrietig begin van de dag. Martin Bril is overleden. Zonder zijn verfrissende en rake observaties in de ochtendkrant smaakt het ontbijt mij toch minder goed.

Setup ready

2009-04-22T21:21:00.003+02:00

Om half 8 vanavond dachten begeleider A. en ik dat alle problemen waren opgelost. Na de eerste testmetingen moest er nog van alles gebeuren om de opstelling zodanig te krijgen dat er ook daadwerkelijk willekeurige (gezonde) proefpersonen op kunnen. De afgelopen weken heb ik soldeer-les gehad van onze technicus om er ook zelf meer aan te kunnen doen. Alle nog ontbrekende sensoren heb ik aangesloten, problemen waar mogelijk opgelost. Samen met A. ben ik vandaag de laatste uitdagingen aangegaan. Het lastige aan zo'n opstelling is dat je de onverwachte problemen typisch niet aan ziet komen.

Maar vanavond waren we ineens klaar; er waren geen problemen meer die opgelost moesten worden. We zijn nog eens alle potentiele moeilijkheden langs gelopen, maar we denken dat we alles hebben afgedekt.

Morgen heb ik om 9 uur de eerste proefpersoon, overmorgen om 3 uur de achtste. Volgens mij ben ik er klaar voor, net op tijd.

Waar gaat je afstuderen dan over?

2009-04-10T20:32:00.004+02:00

Ik heb 5 jaar lang gestudeerd om voldoende kennis op te bouwen om straks te kunnen afstuderen. Het is logisch dat je met al die kennis meer snapt van jouw onderwerp dan iemand die 4 jaar andere vakken heeft gevolgd of misschien helemaal geen universitaire opleiding heeft gedaan. Gelukkig is dat ook wel het geval... Lastig wordt het wanneer er wordt gevraagd "goh, en waar gaat je afstuderen dan over?" meestal wordt die vraag gesteld in een situatie waarin het antwoord eigenlijk niet langer moet zijn dan een paar regels. Die paar regels moeten dan simpel zijn, zodat de ander het begrijpt en het nut inziet, maar ze moeten bij voorkeur ook geen afbreuk doen aan de complexiteit van de vraagstukken waar ik al ruim een half jaar mee bezig ben.

Inmiddels wordt ik al aardig goed in het uitleggen waar mijn afstuderen over gaat, ik heb zelfs verschillende versies afhankelijk van gelegenheid en toehoorders. Afgelopen week deed zich weer een mooie kans voor om de uitleg aan te scherpen: een afstudeerborrel. Veel mensen al lang niet meer gezien en benieuwd waar iedereen dan zoal mee bezig is. Geen makkelijke opgave als iedereen al wat gedronken heeft en in een rumoerige kroeg staat. Toch ging het volgens mij helemaal niet onaardig en snapte men de belangrijkste dingen best. Misschien lukt het me dan ook wel om het publiek op mijn afstudeerpraatje langer dan alleen de openingsslide erbij te houden.

Vragen en antwoorden

2009-03-26T13:50:00.004+01:00

Onderzoek is vragen beantwoorden, nieuwe dingen ontdekken.

Klinkt niet gek...

Maar zo werkt het niet: wat je vindt zijn geen antwoorden maar nieuwe vragen.
Twee maanden voor mijn afstuderen liggen er meer vragen open dan toen ik net begonnen was. Allemaal relevante en interessante vragen. Hoe rond je dat ooit af?

Afstuderen lijkt geen kwestie van vragen beantwoorden, maar van vragen negeren.

eerste metingen

2009-03-17T15:00:00.005+01:00

Ik heb er lang op moeten wachten, maar de experimenten fase van mijn afstuderen is eindelijk ingegaan. Nu kan ik kijken of wat ik bedacht heb ik werkelijkheid net zo goed lukt als in simulaties. Dat zal uiteraard niet het geval zijn, maar tot op zekere hoogte zou mooi zijn.
Aangezien mijn opstelling momenteel nog in staat is om de enkels van een proefpersoon te breken mocht deze op een ongelukkige manier vallen, mag ik nog niet met willekeurige proefpersonen (lees: mede-afstudeerders) meten. Mijn begeleiding stelt gelukkig graag z'n enkels beschikbaar aan mijn project en dient dus nu als proefkonijn.

Meten houdt over het algemeen in: veel voorbereiden en veel werk achteraf. Het meten an sich is vooral wachten (daar ben ik inmiddels goed in geworden). Verder is een regel dat eerste metingen vaak mislukken. Maar het lijkt erop dat het mislukken van de eerste metingen bij mij wel meevalt. Als je weet waar je naar moet kijken zijn mijn eerste plotjes zelf bijzonder goed.

Om jullie te helpen: het is vrij belangrijk dat de gekleurde lijnen in de linker helft niet over elkaar heen liggen. Dat is niet het geval dus dat is goed nieuws voor mij

De komende tijd ga ik mijn best doen om meer van dit soort plaatjes te maken en vloeiende lijntjes trekken door al die stipjes.

Daar moet ik overigens wel een beetje mee opschieten. De eerste plaatjes zijn zo goed dat het volgens H. haalbaar is om over iets meer dan 2 maanden af te studeren! Sterker nog, er is zelfs al een voorlopige afstudeerdatum geprikt... Het gaat ineens snel.

Beste meneer Plasterk

2009-02-20T13:29:00.003+01:00

Als student met recht op studiefinanciering heb ik afgelopen week een brief van u gekregen over de spelregels rond geld lenen en het beperken van je studieschuld. Ik vind het een goed initiatief om alle studenten daarover te informeren: zo'n hoge schuld aan het begin van je geldverdienende leven is niet ideaal. Zoals menig student heb ik niet binnen de 5 jaar mijn diploma gehaald en ben dus momenteel wel aangewezen op een lening van de IBgroep.
Het lijkt er alleen op dat de IBgroep uw streven om studenten te behoeden voor onnodig hoge schulden niet helemaal deelt: bij het aflopen van de presetatiebeurs krijg je automatisch een maximale lening van de IBgroep. Een behoorlijk bedrag per maand, zonder dat je daarom vraagt!

Fijn dat u als minister begaan bent met onze financiele toekomst, maar als je als student niet oplet zadelt de overheid je alsnog met een aanzienlijke schuld op.

Arbeidsvitaminen

2009-02-13T11:17:00.005+01:00

Vrijdag, gisteren was de oratie van de baas van de vakgroep, van de vaste wetenschappelijke staf is niemand op komen dagen vandaag.
Het is een dagje om niet al te hard te werken. Ideaal om de laatste uitzending van studio 7 te luisteren!
Hulde aan Thijs, Edwin en Silvia!

het oplossen van opgaven

2009-02-04T16:54:00.000+01:00

Naar aanleiding van het nakijken van een aantal tentamens wil ik de volgende oproep doen aan ieder die ooit nog proefwerken, examens of tentamens moet maken.

Volg het stappenplan voor het oplossen van elke opgave!
1. lees de vraag
2. lees de vraag nog een keer en vergeet ook de gegevens niet
3. lees de vraag nog een keer en bedenk of je nu snapt wat er van je gevraagd wordt
4. lees voor de zekerheid de vraag nog een laatste keer en vergeet weer de gegevens niet
5. begin nu stap voor stap aan de oplossing

In combinatie met de voorbereiding van het tentamens zal dit stappenplan veel punten opleveren. Volg je dit stappenplan niet, dan kom je vrijwel zeker op een fout antwoord, zelfs als de voorbereiding van het tentamen wel goed was.

hoera

2009-01-19T09:14:00.004+01:00

H kwam onze afstudeerderskamer binnen met een grote grijns en een uitgestoken hand: 'Gefeliciteerd, het project is goedgekeurd. Je krijgt een aanstelling'

Hoera! Ik heb een baan!

Wachten

2008-12-19T11:23:00.005+01:00

Ik zal tijdens mijn metingen een nieuwe meetopstelling moeten gebruiken. Toen ik begon met afstuderen (1 augustus) zou de opstelling eind september op het lab staan. Dat werd eind september uitgesteld naar eind oktober en eind oktober naar begin december.
In de tweede week van december zou de opstelling toch echt bezorgd worden. T en ik hebben toen het lab opgeruimd en plaats gemaakt voor de langverwachte opstelling. Maar in de eerste helft van de week werd de levering al uitgesteld naar de tweede helft van de week. Uiteraard werd ook in de tweede helft van de week de opstelling niet geleverd. Er werd ons verzekerd dat de levering echt voor de kerst zou zijn.
Deze week was spannend. Het was 90 % zeker maar toch geen opstelling op woensdag. Ook niet donderdag. Vanochtend rekende ik er voor de zekerheid niet op, maar het is toch gebeurd: er staat nu een opstelling!

Begeleiding

2008-12-11T09:55:00.001+01:00

Begeleiders zijn erg belangrijk gedurende een afstudeerproject. Ik ken legio afstudeerders waarbij het afstudeertraject een lijdensweg werd omdat ze het niet konden vinden met hun begeleiding. Ikzelf kan het gelukkig prima vinden met mijn begeleiding.
Ik heb op papier en in de praktijk vrij veel begeleiders: er zijn in totaal 6 personen die zich met mijn begeleiding, project en beoordeling bemoeien. Gelukkig zijn ze niet allemaal even belangrijk anders zou het op één lijn krijgen van al die mensen al een afstudeerproject op zich zijn. Ik heb in het dagelijkse werk met 2 begeleiders het meest te maken. Het wordt tijd ze eens voor te stellen.

De belangrijkste is H: man, universitair docent maar doet liever onderzoek, vol ideeen en suggesties. Overleggen met H moet je leren. In een overleg komt er zo'n stroom informatie over dingen die je mogelijk zou kunnen gaan doen, dat het nog wel eens lastig is om alles te volgen of uit te zoeken wat nu echt belangrijk is en wat meer als extra'tje bedoeld is. Als je dat eenmaal onder de knie hebt (het heeft mij wel wat tijd gekost) is hij erg waardevol als begeleider. Hij weet zo veel dat hij voor elk inhoudelijk probleem wel een oplossingssuggestie heeft. Nadeel is wel dat hij bij elk antwoord en resultaat direct ook nieuwe vragen kan bedenken. Onderzoek is nooit af. Het is een eigenschap die veel begeleiders hebben. Voor je het weet ben je bezig met dingen die niet bij je onderzoek horen met alle vertraging van dien.
Gelukkig heb ik ook T: vrouw, jong, aio, kritisch, ambitieus. T is vastbesloten om zich niet te laten remmen door haar vrouw zijn, ze wil het tot hoogleraar schoppen. Ik verwacht zeker dat ze daar ooit komt. T is een stuk gestructureerder dan H en dat is voor mij wel erg prettig. Ze zorgt ervoor dat ik niet verdwaal in de suggesties van H en houdt een schuin oog op mijn planning. Ook zij heeft moeten leren overleggen met H en kan zich dus goed verplaatsen in mijn positie. Uiteraard houdt T bij hoe het met mijn opdracht gaat, maar daarnaast houdt ze ook bij hoe het met mij gaat: of ik het allemaal nog wel leuk vind en zie zitten. Niet alleen mijn opdracht, maar ook over het hoe en wat van na mijn afstuderen.

Binnenkort gaat mijn afstuderen de fase van het meten in, dan zal ik waarschijnlijk heel wat uren met vooral T doorbrengen in het lab (H heeft niet zo veel tijd om werkelijk in het lab te staan). Meten wordt leuk en spannend, ik hoop jullie er snel verslag van te kunnen doen.

project etentje

2008-12-08T11:02:00.005+01:00

Niet dat ik binnenkort al kan afstuderen, maar er wordt al wel gesproken over het hoe en wat van een mogelijk promotietraject. Mijn begeleider heeft zijn zinnen gezet op een potje geld waaruit aio's gefinancierd kunnen worden en onderzoekslijnen kunnen worden opgezet. Daarvoor moet alleen wel een projectvoorstel op papier komen. Als er geld uit dat potje komt, wordt ik op dat project gezet, dus ik heb ook een stem in wat er allemaal in dat projectvoorstel komt te staan. Naast mijn begeleider gaat er nog een wetenschapper/arts bij het project betrokken worden, dat maakt 3 personen betrokken bij het nog op te zetten project.

Ik ben vooral erg nieuwsgierig naar hoe dat nu eigenlijk werkt in de wetenschappelijke wereld: een project bedenken. Kennelijk werkt dat met brainstormen tijdens een etentje: in een leuk restaurantje zitten tegenover mij mijn begeleider en mijn toekomstige mede-begeleider. Een berg kennis, contacten, namen, technieken en meer ideeen dan ooit uitgevoerd kunnen worden. Er wordt op mij geproost want ik moet voor dit project behouden blijven en uiteindelijk 4 jaar hieraan besteden.
Tijdens het eten gaat er zoveel kennis en ideeen de tafel over dat ik oren en geheugencellen tekort kom om alles in mij op te nemen. 's Avonds thuis eerst maar even met een rozig hoofd van het (goede) eten alles wat ik me nog kan herinneren op papier krabbelen en de volgende dag heb ik geprobeerd een eerste concept projectvoorstel op papier te zetten. Dat zal dan door de anderen bijgeschaafd worden tot iets wat aan de geldschieter voorgelegd worden.
In de huidige planning weet ik voor de kerst of dit project doorgaat. Dan volgt uiteraard meer nieuws.

De koffiepauze

2008-11-07T13:21:00.005+01:00

Belangrijke momenten van een dag op de vakgroep zijn de koffiepauzes. Zoals bij veel groepen gebruikelijk is, hebben wij 2 koffiepauzes per dag, ongeveer op vaste tijdstippen. De koffiepauze begint met een steeds groter wordende groep in de rij voor de koffieautomaat. Af en toe wordt er nog geklaagd over de kwaliteit van de koffie die eruit komt, maar de meesten hebben er vrede mee. Vervolgens verzamelt de groep zich in de koffiehoek. Die bestaat uit een tweetal metalen banken, vergelijkbaar met het soort buitenbanken wat je nog wel eens in openbare ruimtes treft; ze zijn koud, hard en eigenlijk niet heel geschikt om lang op te zitten. Verder staat er een wisselend aantal losse stoelen en een klein tafeltje.
De exacte opkomst bij de koffiepauze is lastig te schatten, maar er is wel een aantal vaste klanten waar de afstudeerders een flink deel van uitmaken.

Gesprekken tijdens te koffiepauze gaan over van alles en nog wat. Het kan onderwijs zijn: docenten klagen over het wiskunde-niveau van de eerste jaars studenten of over de organisatie van de verschillende opleidingen. Ook de actualiteit is de laatste tijd een gespreksonderwerp, van kredietcrisis tot electronisch patientendossier. Een erg geliefd onderwerp voor de mannen is toch vooral voetbal, of een willekeurige andere sport buiten het seizoen. De dames hebben zo nu en dan ook hun inbreng, een voetbalwedstrijd op tv kan aanleiding zijn voor het bakken van taart, wat de opkomst tijdens de koffiepauze een behoorlijke boost kan geven.

Maar eigenlijk is het einde van de koffiepauze vooral bijzonder. Tegen de tijd dat iedereen zijn koffie zo'n beetje op heeft staat er een willekeurige persoon op en dat is het teken voor de rest om ook op te staan en weer aan het werk te gaan. Wie de eerste persoon is en wanneer hij/zij opstaat is elke keer weer anders, maar het teken is niet te missen. Binnen een paar tellen zijn de koffiemokken omgespoeld, de bureaus weer ingenomen en is iedereen weer hard aan het werk.

Motto

2008-11-05T10:13:00.000+01:00

Een wijsheid om te onthouden tijdens het werken met Matlab of een andere programmeer/analyse tool:

"Twijfel nooit aan jezelf, twijfel altijd aan je code"

Iets over geld

2008-10-28T17:54:00.000+01:00

Vanochtend stond er een berichtje in de krant over een onderwerp waar ik toevallig ook mee bezig ben geweest de laatste tijd: promoveren met een beurs. In Nederland is het zo dat je als promovendus aangesteld wordt voor 4 jaar aan een universiteit als aio (assistent in opleiding), je bent dan een werknemer van de universiteit en krijgt dus een salaris en alles wat daarbij hoort. Promovendusplaatsen worden gefinancierd vanuit onderzoeksprojecten: een wetenschapper dient een onderzoeksvoorstel in bij instanties die geld verdelen en in zo'n voorstel wordt een aantal aio's begroot die stukjes van het onderzoek gaan doen. Als een projectvoorstel is goedgekeurd komen er vacatures beschikbaar waar je dan als net afgestudeerde op kan solliciteren.
Deze structuur wordt internationaal gezien niet echt veel toegepast. In het buitenland is het veel gebruikelijker dat je als afgestudeerde zelf eerst op zoek gaat naar een beurs om jouw promotietraject te financieren. Een promovendus heeft krijgt dan meer een status als student en betaalt als het ware zichzelf uit zijn beurs. Promoveren is dan een soort van verder studeren waar je wat geld voor toe krijgt. Voor je in het buitenland ergens aan de slag kunt als promovendus zul dus eerst met een 'projectvoorstel' langs geldschieters moeten, zo'n projectvoorstel wordt vaak niet helemaal zelfstandig door de aanstaande promovendus geschreven maar in nauwe samenwerking met aanstaande begeleiders. Commissies van (evt. deels buitenlandse) wetenschappers kennen de beurzen toe.
Universiteiten in Nederland zien wel wat in het buitenlandse systeem. Het zou goedkoper zijn en met name buitenlandse promovendi hebben niet zo veel aan hun status als werknemer. Aan de andere kant vinden vakbonden en promovendi het maar niks aangezien het de promovendus tot student zou degraderen met alle gemissen van sociale zekerheid van dien.

Mijn afstudeerbegeleider had een tijdje terug gesuggereerd dat het voor mij misschien wel een uitdaging zou kunnen zijn om uit te zoeken wat de mogelijkheden zijn om zelf financiering binnen te halen voor een promotietraject. Zelf een project inrichten geeft immers een heleboel mogelijkheden om je eigen draai te geven aan een onderzoek. Bovendien is het tegenwoordig zo dat een goede wetenschapper niet alleen iemand is die goed onderzoek doet maar ook iemand die goed geld kan binnenhalen. Als wetenschapper ben je onderzoeker, projectmanager, coach en salesman tegelijk. Kun je je onderzoeksvoorstellen niet verkopen, dan stel je niet zo veel voor omdat je simpelweg geen geld hebt om je onderzoek van te betalen.
Met die insteek ben ik dus op mijn eigen onderzoek uitgegaan. Het enige resultaat wat ik kon vinden was een programma wat twee jaar heeft gedraaid wat bedoeld was om meer getalenteerde jonge mensen richting het onderzoek te trekken. Universiteiten konden studenten voordragen die een voorstel hadden voor een promotietraject. Cum laude afstuderen was min of meer een voorwaarde. Maar dat programma bestaat niet meer. De reden is niet helemaal duidelijk: misschien is er niet genoeg toptalent in Nederland of juist te veel en werd het de overheid een beetje te duur. Geen idee.
Voor mij maakt het ook niet zo veel uit: ik kan nu alsnog wel zelf mijn plek in gaan vullen en indien nodig gaat er een apart projectvoorstel ingediend worden door mijn begeleider waar ik dan aan mee zou kunnen schrijven.

Ondertussen kan ik voor beide standpunten in de discussie over de status van aio's wel wat zeggen. Maar wat mij eigenlijk het meest opviel tijdens mijn zoektochtje was dat er dus slechts zeer beperkte mogelijkheden zijn om je traject zelf vorm te geven als ambitieuze student. Ik kon het niet laten ook een klein beetje te denken aan een onderwerp uit de komkommertijd: Zesjescultuur?

wat wil je worden?

2008-10-22T17:38:00.006+02:00

Tijdens een universitaire beta opleiding leer je van alles; met name hoe je dingen kan uitrekenen, dingen kan meten en hoe bepaalde zaken werken. Gek genoeg leer je erg weinig over later. Van mijn mede-afstudeerders weten de meesten nog niet wat ze na hun afstuderen voor werk willen gaan doen of wat voor bezigheden ze willen tijdens hun baan straks. Een veelgestelde vraag tijdens voorlichtingsdagen is altijd "wat word je hier nou mee?", heel begrijpelijk dat de vraag gesteld wordt, maar een echt bevredigend antwoord is er vaak niet. Ook na ruim 5 jaar studeren niet.

En zelfs als je wel wat weet, weet je nog steeds erg weinig. Promoveren: wat voor onderwerp, met wie, iets maken of iets onderzoeken? Alles is mogelijk en alles kan wel geregeld en ingevuld worden. Je hoeft alleen maar na te denken over wat je wilt... En laat dat nou juist een van de moeilijkste dingen zijn. Soms denk ik: geef mij maar gewoon een sommetje, die heeft ten minste altijd dezelfde uitkomst.

Speld in een hooiberg

2008-10-15T09:59:00.001+02:00

Het stukje programmeerwerk waar ik al een paar dagen mee bezig was, deed niet wat ik zou willen.

Het doel: Twee lijntjes moeten over elkaar heen gaan liggen
De figuren: de twee lijntjes gingen steeds meer over elkaar heen liggen
De cijfers: de afstand tussen de lijntjes werd groter

Dat klopt niet. Maar wat kan het dan zijn:
Zijn de formules die de lijnen beschrijven wel goed? Ja (10 keer nagekeken)
Mist er ergens een haakje? Nee (20 keer nagekeken)
Is er een + en een - omgedraaid? Nee (20 keer nagekeken)

Dan toch maar mijn begeleider vragen...
Hij vindt het euvel natuurlijk wel: er mist een punt: .
en dat kost hem 3 tellen.

Nu kan ik verder tot ik de volgende punt/komma/haakjes/+ of iets anders onbenulligs fout doe...

Mijn eerste echte stappen

2008-09-26T18:14:00.000+02:00

Op de allereerste internationale conferentie waar ik mijn neus kon laten zien, heb ik mijn ogen uitgekeken. Een relatief kleine conferentie met een redelijk informele sfeer in een oude Duitse stad. Ik had geen idee wat ik kon verwachten: hoe zou dat gaan op zo'n conferentie? wat voor mensen lopen daar rond? en wat moet ik daar doen? Wat ik wel wist was dat ik mijn eerste stappen zou zetten in de echte wetenschappelijke wereld.

En wat een stappen: Een bombardement aan onderzoek: goede resultaten, mindere resultaten en alle resultaten roepen vaak meer vragen op dan dat ze beantwoorden: kennis is nooit compleet. Ik heb ratten gezien met connectoren die uit hun hoofd steken en een robot die zelfstandig rechtop kan staan zoals wij dat doen. Ik heb gesproken met mensen die belangrijk zijn en die belangrijk worden. Tot slot heb ik weer eens gevoeld wat zenuwen ook al weer zijn in een grote zaal.

Het is een wondere wereld: Japanse studenten lezen hun presentatie helemaal voor van papier en hun begeleider beantwoordt de vragen aangezien zij die niet verstaan. Er zijn PhD-students die de gehele duur van de conferentie als een hondje achter hun begeleider aanlopen, die met alle belangrijke mensen moet netwerken. Clichés worden bevestigd als het gaat om de weinige vrouwen die in de technische wetenschap werken: ze zijn een beetje muizig en zouden zich duidelijk beter kunnen kleden dan ze nu doen. Met verbazing en bewondering heb ik rond gekeken naar een wereld die net als alle culturen zijn eigen subtiele regels heeft, gebruiken en rangordes.
Zelfs excessen komen voor: de after-diner rede tjdens het conferentie diner leek een genante situatie te worden waar een hoge pief na een wijntje teveel achter de microfoon kruipt. In plaats daarvan werd er een traditie voortgezet waar de deelnemers uit verschillende landen het gezelschap toezongen. De verlegen Japanners waren een giegelend hoogtepunt.